ldhnam
Công nghệ, kinh tế, và những suy nghĩ rời rạc.Technology, economics, and scattered thoughts.
← Tiếng Anh← English
Tiếng AnhEnglish19 Th7, 2026Jul 19, 202625 phút đọc25 min read

Lỗi sai phổ biến của người Việt khi học tiếng AnhLỗi sai phổ biến của người Việt khi học tiếng Anh

No English version of this note yet — showing the Vietnamese original.

Phần kiến thức tiếng Anh trong knowledge base cá nhân — ngữ pháp, mẫu câu, idiom và giao tiếp thực dụng cho người Việt.

Tổng quan

Hầu hết lỗi sai của người Việt khi nói và viết tiếng Anh không phải là lỗi ngẫu nhiên — chúng có quy luật, và quy luật đó bắt nguồn từ sự khác biệt cấu trúc giữa tiếng Việt và tiếng Anh. Tiếng Việt là ngôn ngữ không biến hình (isolating language): từ không đổi dạng theo thì, theo số ít/số nhiều, hay theo chủ ngữ. Muốn diễn đạt “đã xảy ra”, “đang xảy ra”, hay “nhiều hơn một”, tiếng Việt thêm từ phụ trợ (“đã”, “đang”, “nhiều”, “những”) chứ không đổi hình thái động từ hay danh từ. Tiếng Anh thì ngược lại — gần như mọi thông tin về thời gian, số lượng, và mức độ xác định đều được mã hóa trực tiếp vào hình thái từ: động từ chia theo thì và theo ngôi, danh từ thêm “-s” khi số nhiều, danh từ cần mạo từ đứng trước.

Vì lý do đó, khi một người Việt học tiếng Anh, não bộ có xu hướng “dịch nguyên khối” tư duy tiếng Việt sang tiếng Anh — giữ nguyên trật tự và logic tiếng Việt, chỉ thay từ. Kết quả là những câu tiếng Anh nghe đúng theo logic tiếng Việt nhưng sai theo ngữ pháp tiếng Anh, hoặc đúng ngữ pháp nhưng nghe rất “gượng” (không tự nhiên — hiện tượng thường gọi là “Vietlish” hay “Vietnamese English”).

Bài này là bài tổng hợp — nó không dạy lại toàn bộ ngữ pháp, mà tập hợp các lỗi phổ biến nhất theo từng nhóm nguyên nhân gốc rễ, có liên kết ngược lại các bài chi tiết hơn trong knowledge base này (danh từ số nhiều, mạo từ, thì hiện tại/quá khứ, verb pattern). Mục tiêu là giúp bạn nhận diện vì sao mình hay sai một lỗi nào đó — vì hiểu nguyên nhân sẽ giúp bạn tự sửa được các câu tương tự trong tương lai, thay vì chỉ nhớ máy móc từng câu ví dụ.

Kiến thức nền tảng

Vì sao người Việt mắc các lỗi này — ba khoảng trống cấu trúc

Phần lớn lỗi ngữ pháp của người Việt xuất phát từ ba “khoảng trống” giữa hai ngôn ngữ:

Khoảng trống trong tiếng ViệtHệ quả trong tiếng AnhVí dụ lỗi điển hình
Động từ không chia theo thì/ngôiQuên “-s/-es” ngôi 3, quên “-ed”, quên “be”She go to school (thiếu -es), I very tired (thiếu “am”)
Không có mạo từ (a/an/the)Quên mạo từ, hoặc thêm thừaI am teacher, I like the dogs (nói chung)
Danh từ không đổi hình thái theo số nhiềuQuên “-s”, hoặc thêm “-s” vào danh từ không đếm đượctwo book, some informations

Ngoài ba khoảng trống lớn này, còn hai nhóm lỗi khác cũng rất phổ biến và đáng nói riêng:

Phần “Khái niệm chính” bên dưới đi sâu vào từng nhóm, kèm bảng Sai/Đúng/Giải thích cụ thể.

Khái niệm chính

Nhóm 1: Quên chia động từ theo thì (do tiếng Việt không biến hình động từ)

Đây là lỗi gốc rễ nhất và khó sửa nhất, vì trong tiếng Việt, “tôi ăn”, “tôi đã ăn”, “tôi đang ăn” chỉ khác nhau ở từ “đã/đang” thêm vào, còn bản thân từ “ăn” không đổi. Não bộ người Việt vì vậy không có phản xạ “phải đổi hình thái động từ” — trong khi tiếng Anh bắt buộc phải làm vậy: thêm “-s/-es” ở ngôi thứ ba số ít thì hiện tại đơn, thêm “-ed” (hoặc dạng bất quy tắc) ở quá khứ, và luôn cần trợ động từ “be” trong câu bị động và các thì tiếp diễn. Xem chi tiết ở Thì hiện tại và Thì quá khứ.

SaiĐúngGiải thích
She go to work every day.She goes to work every day.Ngôi thứ ba số ít (she/he/it) ở thì hiện tại đơn phải thêm “-s/-es” vào động từ. Tiếng Việt không có quy tắc tương đương nên rất dễ quên.
My father work in a bank.My father works in a bank.Tương tự — “my father” là ngôi thứ ba số ít.
Yesterday I go to the market.Yesterday I went to the market.Có trạng từ chỉ quá khứ (“yesterday”) nhưng động từ vẫn để nguyên thể — lỗi rất phổ biến vì tiếng Việt chỉ cần thêm “hôm qua” là đủ báo hiệu thời gian, không cần đổi động từ.
I very tired.I am very tired.Thiếu trợ động từ “be”. Câu tiếng Việt “Tôi rất mệt” không có động từ nối, nên người học quên rằng tiếng Anh bắt buộc phải có “am/is/are” trước tính từ.
The window break yesterday.The window was broken yesterday.Thiếu “be” trong câu bị động — tương tự, tiếng Việt diễn đạt bị động bằng “bị/được” chứ không cần động từ nối, nên người học hay bỏ quên “be” khi chuyển sang tiếng Anh.
I interesting in this book.I am interested in this book. / This book is interesting.Nhầm cả việc thiếu “be” lẫn nhầm tính từ đuôi -ing/-ed (chủ động gây cảm xúc vs. bị động chịu cảm xúc).

Nhóm 2: Quên hoặc dùng sai mạo từ (do tiếng Việt không có mạo từ)

Tiếng Việt không có khái niệm mạo từ — không có gì tương đương “a/an/the” — nên người học hoặc bỏ hẳn mạo từ, hoặc thêm thừa “the” vào chỗ đang nói chung chung. Bài Mạo từ & Từ hạn định đã phân tích kỹ nguyên tắc “definiteness” (mức độ xác định) đứng sau lựa chọn a/an/the; ở đây chỉ liệt kê các lỗi thực tế hay gặp nhất.

SaiĐúngGiải thích
I am teacher.I am a teacher.Danh từ nghề nghiệp đếm được số ít luôn cần mạo từ “a/an” — tiếng Việt “Tôi là giáo viên” không cần từ nào tương đương nên bị bỏ quên.
She is best student in class.She is the best student in class.So sánh nhất (superlative) luôn cần “the” vì mặc định chỉ có một đối tượng đứng đầu — đây là quy tắc cố định người học hay quên vì tiếng Việt không đánh dấu tính xác định này.
I like the dogs. (khi ý là nói chung về loài chó)I like dogs.Thêm thừa “the” khi đang nói khái quát (generic reference). Người Việt có xu hướng nghĩ “the” là mạo từ “mặc định” nên gắn vào bất kỳ danh từ nào thấy chưa chắc chắn.
I go to the school every day. (ý là đi học)I go to school every day.Cụm cố định chỉ mục đích chức năng (“go to school/work/bed”) không dùng mạo từ; thêm “the” đổi nghĩa thành “đến tòa nhà trường học” vì lý do khác.
Can you give me information?Can you give me some information? / Can you give me the information (I asked for)?Không sai hẳn nhưng thiếu tự nhiên — danh từ không đếm được như “information” thường cần từ hạn định lượng đi kèm khi nói cụ thể.

Nhóm 3: Sai số ít/số nhiều của danh từ (do tiếng Việt không đổi hình thái từ theo số lượng)

Trong tiếng Việt, “một cuốn sách” và “hai cuốn sách” — bản thân từ “sách” không đổi, chỉ số đếm đứng trước thay đổi. Tiếng Anh thì bắt buộc danh từ đếm được phải thêm “-s/-es” khi số nhiều, và có một nhóm danh từ không đếm được (uncountable nouns) không bao giờ được thêm “-s” dù nghĩa tiếng Việt “cảm giác” là số nhiều. Đây là lý do “information”, “advice”, “furniture”, “news” — vốn được dịch là “thông tin”, “lời khuyên”, “đồ đạc”, “tin tức” (nghe có vẻ đếm được, có thể nhiều cái) — lại là danh từ không đếm được trong tiếng Anh và không bao giờ có “-s”. Xem chi tiết ở Danh từ: Số ít & Số nhiều.

SaiĐúngGiải thích
I have two book.I have two books.Danh từ đếm được số nhiều bắt buộc thêm “-s” — tiếng Việt chỉ cần đổi số đếm (“hai cuốn sách”), không đổi từ “sách”.
There are three childs in the room.There are three children in the room.”Child” số nhiều là dạng bất quy tắc “children”, không thêm “-s” thông thường.
She gave me some informations.She gave me some information.”Information” là danh từ không đếm được, không bao giờ có “-s”, dù trong tiếng Việt “(những) thông tin” nghe như số nhiều.
He gave me many advices.He gave me a lot of advice. / He gave me some pieces of advice.Tương tự “advice” — không đếm được. Muốn đếm cụ thể phải dùng “a piece of advice”.
I bought some furnitures.I bought some furniture. / I bought some pieces of furniture.”Furniture” (đồ đạc) không đếm được, dù trong tiếng Việt có thể đếm “vài món đồ”.
This is a good news.This is good news.”News” luôn không đếm được và không nhận mạo từ “a” dù đuôi “-s” trông giống số nhiều.

Nhóm 4: Dịch word-for-word (Vietlish — dịch nguyên văn từ tiếng Việt)

Đây là nhóm lỗi rộng nhất và khó liệt kê hết, vì bản chất là người học giữ nguyên “khuôn câu” tiếng Việt và lắp từ tiếng Anh vào — trong khi tiếng Anh có cấu trúc câu, động từ nối, và cách diễn đạt hoàn toàn khác cho cùng một ý.

SaiĐúngGiải thích
I am very good. (trả lời “How are you?”)I’m fine. / I’m great. / Not bad, thanks.Dịch nguyên văn “Tôi rất khỏe/tốt” thành “very good” nghe kỳ và không tự nhiên trong tiếng Anh — người bản ngữ không dùng “very good” để mô tả tình trạng sức khỏe/tinh thần bản thân theo cách này. Đây là ví dụ điển hình của câu đúng ngữ pháp nhưng sai về cách dùng tự nhiên (usage, không phải grammar).
I want you go with me.I want you to go with me.Thiếu “to” trước động từ nguyên mẫu. Tiếng Việt “Tôi muốn bạn đi với tôi” ghép trực tiếp hai mệnh đề không cần liên từ, nhưng cấu trúc tiếng Anh “want somebody to do something” bắt buộc phải có “to”. Xem đầy đủ các mẫu câu verb pattern dạng này ở Mẫu câu với động từ (Verb Patterns).
I depend my decision on my parents. / It depends my parents.My decision depends on my parents. / It depends on my parents.”Depend” luôn cần giới từ “on” đi kèm (“depend on”) — người học hay bỏ sót giới từ này vì tiếng Việt “tùy thuộc vào/phụ thuộc vào” không tách bạch động từ và giới từ theo cách tiếng Anh làm.
Let’s discuss about this problem.Let’s discuss this problem.Đây là lỗi rất phổ biến theo hướng ngược lại — thêm thừa giới từ. “Discuss” là động từ ngoại động (transitive verb) đã hàm chứa nghĩa “về” (about) bên trong nó rồi, nên không cần thêm “about” nữa. Người học thêm “about” vì trong tiếng Việt “thảo luận VỀ vấn đề này” có giới từ “về” nên phản xạ dịch thêm “about” vào tiếng Anh.
He suggested me to go home.He suggested going home. / He suggested that I (should) go home.”Suggest” không đi theo mẫu “suggest somebody to do something” như “want/tell” — đây là lỗi do người học áp cùng một khuôn mẫu “verb + person + to do” cho mọi động từ, trong khi mỗi động từ tiếng Anh có verb pattern riêng (xem Verb Patterns).

Nhóm 5: Sai trật tự từ (word order)

Tiếng Việt và tiếng Anh đều là ngôn ngữ SVO (Subject-Verb-Object) nên trật tự câu cơ bản khá giống nhau, nhưng vị trí của trạng từ và nhiều tính từ đứng cùng nhau lại khác biệt — đây là chỗ người học hay dịch máy móc theo đúng thứ tự tiếng Việt.

Vị trí trạng từ tần suất (frequency adverbs: always, usually, often, sometimes, never):

SaiĐúngGiải thích
I always eat breakfast — nếu ai đó dịch máy móc câu “Tôi luôn ăn sáng” mà đặt sai thành I eat always breakfast.I always eat breakfast.Trạng từ tần suất đứng trước động từ thường (trừ “to be”), không đứng sau như trật tự “chủ ngữ + động từ + trạng từ” mà tiếng Việt cho phép ở một số cách diễn đạt.
I am always eat breakfast. / I always am tired.I always eat breakfast. / I am always tired.Với động từ “to be”, trạng từ tần suất đứng sau “be” (I am always tired), nhưng với động từ thường thì đứng trước động từ (I always eat). Đây là quy tắc kép rất dễ nhầm lẫn vì tiếng Việt chỉ có một vị trí cố định cho “luôn luôn” (thường đứng trước động từ, không đổi theo loại động từ).
She is never late for the meeting dịch đúng, nhưng She never is late.She is never late for the meeting.Tương tự trên — “never” đứng sau “is”.

Trật tự nhiều tính từ đứng trước danh từ:

Tiếng Anh có thứ tự cố định khi nhiều tính từ cùng đứng trước một danh từ — đại khái theo trình tự: ý kiến → kích thước → tuổi/tình trạng → hình dáng → màu sắc → nguồn gốc → chất liệu → mục đích + danh từ (opinion – size – age – shape – colour – origin – material – purpose + noun). Tiếng Việt đặt tính từ sau danh từ và thứ tự khá linh hoạt, nên người học hay xếp tính từ tiếng Anh theo trực giác tiếng Việt, dẫn đến trật tự sai dù không hẳn “sai nghĩa”.

Sai (trật tự lạ)ĐúngGiải thích
a wooden beautiful old tablea beautiful old wooden tableĐúng thứ tự: ý kiến (beautiful) → tuổi/tình trạng (old) → chất liệu (wooden). Xem thêm ở Từ loại phần tính từ.
a red big housea big red houseKích thước (big) đứng trước màu sắc (red).
a French little restauranta nice little French restaurant (thứ tự: ý kiến → kích thước → nguồn gốc)Nguồn gốc (French) đứng sau kích thước, không đứng trước như trực giác “restaurant Pháp nhỏ” của tiếng Việt gợi ý.

Nhóm 6: Lỗi giao thoa ngôn ngữ (his/her, phát âm)

Một nhóm lỗi nhỏ nhưng đáng chú ý là do tiếng Việt không phân biệt giới tính trong đại từ sở hữu ngôi thứ ba — “của anh ấy” và “của cô ấy” đều được người Việt xử lý bằng phản xạ chung, không có cơ chế bắt buộc phải chọn đúng từ theo giới tính chủ ngữ như tiếng Anh với his/her. Kết quả là người học hay nhầm lẫn hai từ này khi nói nhanh, đặc biệt khi đang tập trung vào nghĩa câu hơn là vào việc “chủ ngữ vừa nhắc là nam hay nữ”.

SaiĐúngGiải thích
Mary lost his phone.Mary lost her phone.”Mary” là nữ nên phải dùng “her”, nhưng phản xạ tiếng Việt không có bước “kiểm tra giới tính” bắt buộc này.
John forgot her keys.John forgot his keys.Ngược lại — “John” là nam nên phải “his”.

Xem chi tiết đầy đủ về hệ thống đại từ ở Đại từ & Sở hữu.

Về phát âm, hai lỗi giao thoa phổ biến nhất (chỉ nêu ngắn gọn vì phát âm không phải trọng tâm của bài này) là:

Nhóm 7: Lỗi giới từ (prepositions) — nhóm lỗi dai dẳng nhất

Giới từ là nhóm từ mà tiếng Anh và tiếng Việt không map 1-1: cùng một giới từ tiếng Việt (“với”, “về”, “vào”…) có thể tương ứng với nhiều giới từ tiếng Anh khác nhau tùy động từ/tính từ đi kèm, và ngược lại. Vì giới từ đi theo từng động từ/tính từ cụ thể như một “cặp cố định” (collocation) phải học thuộc chứ không suy luận được bằng logic, đây là lỗi dai dẳng nhất — kể cả người học trình độ cao vẫn thỉnh thoảng sai.

SaiĐúngGiải thích
He is married with a doctor.He is married to a doctor.”Married” luôn đi với “to”, không phải “with” — dù tiếng Việt “kết hôn VỚI ai” dùng giới từ “với” khiến người học suy luận sai sang “with”.
She is good in math.She is good at math.”Good” đi với “at” khi nói về kỹ năng/lĩnh vực, không phải “in”.
I am interested about this topic.I am interested in this topic.”Interested” cố định đi với “in”.
I am afraid about the dark.I am afraid of the dark.”Afraid” cố định đi với “of”.
This is different than that one.This is different from that one. (Anh-Anh chuẩn; “different than” được chấp nhận trong tiếng Anh-Mỹ không trang trọng)“Different from” là chuẩn mực phổ biến nhất và an toàn nhất để dùng; “different than” chỉ tự nhiên trong một số ngữ cảnh Anh-Mỹ.
We arrived to the airport at 6 AM.We arrived at the airport at 6 AM. / We arrived in Hanoi.”Arrive” không bao giờ đi với “to” — dùng “at” cho địa điểm cụ thể (nhỏ) và “in” cho thành phố/quốc gia (lớn), không có giới từ “to” nào cả.

Bảng dưới liệt kê thêm các cặp tính từ/động từ + giới từ cố định hay bị nhầm nhất, để tra cứu nhanh:

Tính từ/Động từGiới từ đúngVí dụGiới từ hay bị nhầm sang
good/badatgood at swimmingin
marriedtomarried to himwith
interestedininterested in musicabout
afraid/scaredofafraid of spidersabout
differentfrom (Anh-Anh chuẩn)different from the othersthan, with
arriveat/in (không “to”)arrive at the stationto
dependondepend on the weatherin, to
listentolisten to music(không giới từ)
waitforwait for the bus(không giới từ)
discuss(không giới từ)discuss the planabout
congratulateoncongratulate you on your successfor
apologizefor/toapologize to her for being latewith
capableofcapable of doing itto, for
responsibleforresponsible for the mistakeof
famousforfamous for its foodof, about
angrywith (người)/about (việc)angry with him, angry about the delayfor, on
complainabout/ofcomplain about the noisefor

Nhóm 8: Nhầm lẫn các cặp từ dễ gây hiểu lầm (confusing word pairs)

Nhóm cuối này không hẳn do khác biệt cấu trúc Việt-Anh, mà do các từ tiếng Anh phát âm giống nhau hoặc gần giống nhau (homophone-like) nhưng viết và dùng khác nhau — lỗi này phổ biến ở cả người bản ngữ, nhưng người Việt dễ mắc hơn vì không có phản xạ phân biệt qua ngữ pháp (ví dụ: apostrophe không tồn tại trong tiếng Việt nên dễ bị bỏ qua).

SaiĐúngGiải thích
Its a good idea.It’s a good idea.”It’s” = “it is/it has” (rút gọn, có apostrophe); “its” = sở hữu (“của nó”, không apostrophe). Viết sai vì âm đọc giống hệt nhau.
The dog wagged it’s tail.The dog wagged its tail.Ngược lại — nhầm sở hữu “its” thành rút gọn “it’s”.
Your welcome.You’re welcome.”You’re” = “you are”; “your” = sở hữu.
Their going to the party.They’re going to the party.”They’re” = “they are”; “their” = sở hữu; “there” = chỉ nơi chốn hoặc “there is/are”. Ba từ đồng âm này gây nhầm lẫn nhiều nhất trong văn viết.
The new policy will effect our team.The new policy will affect our team.”Affect” (động từ, “ảnh hưởng đến”) và “effect” (danh từ, “hiệu ứng, kết quả”) — người học nhầm vì cả hai dịch gần giống nhau sang tiếng Việt (“ảnh hưởng”/“hiệu ứng” nghe liên quan).
Can I lend some money from you?Can I borrow some money from you?”Borrow” = mượn của ai đó (borrow FROM somebody); “lend” = cho ai đó mượn (lend TO somebody / lend somebody something). Tiếng Việt chỉ có “mượn” và “cho mượn” diễn đạt qua ngữ cảnh, không có hai động từ tách bạch rõ hướng hành động như borrow/lend, nên người học hay dùng lẫn hai từ này.
Please lend me from your dictionary.Please lend me your dictionary. / Can I borrow your dictionary?Tương tự — trộn cấu trúc của “borrow” (cần “from”) vào “lend” (không cần “from”, đi trực tiếp với người nhận).
He said me that he was busy.He told me that he was busy. / He said (that) he was busy.”Say” không đi trực tiếp với tân ngữ chỉ người (không “say somebody”), phải dùng “say to somebody” hoặc đổi sang “tell somebody”. “Tell” thì luôn cần tân ngữ chỉ người đi kèm (tell somebody something).
Can you speak me about the plan?Can you tell me about the plan? / Can we talk about the plan?”Speak” thường dùng khi nói về khả năng ngôn ngữ hoặc nói chuyện trang trọng, không đi trực tiếp với tân ngữ người theo kiểu “speak me”; “talk” và “tell” mới là các từ phù hợp trong ngữ cảnh này.

Best Practices

Bảng tổng hợp nhanh

Nhóm lỗiVí dụ saiSửa đúngBài liên quan
Quên chia động từ theo thì/ngôiShe go to work.She goes to work.Thì hiện tại, Thì quá khứ
Quên “be” (tiếp diễn/bị động)I very tired.I am very tired.Thì hiện tại
Quên/sai mạo từI am teacher.I am a teacher.Mạo từ & Từ hạn định
Sai số ít/số nhiềusome informationssome informationDanh từ: Số ít & Số nhiều
Dịch word-for-word / thiếu “to”I want you go.I want you to go.Verb Patterns
Thừa giới từ sau “discuss”discuss about the plandiscuss the plan—
Sai trật tự trạng từ tần suấtI eat always breakfast.I always eat breakfast.Từ loại
Sai trật tự nhiều tính từa wooden beautiful tablea beautiful wooden tableTừ loại
Nhầm his/herMary lost his phone.Mary lost her phone.Đại từ & Sở hữu
Sai giới từ cố địnhmarried with, good inmarried to, good at—
Nhầm its/it’s, your/you’reIts a good idea.It’s a good idea.—
Nhầm borrow/lendlend money from youborrow money from you—
Nhầm say/tellHe said me…He told me…—

Tài liệu tham khảo